Weer thuis
Onze laatste paar dagen door Frankrijk op weg naar huis. Het weer is echt winters onderweg. Er is geen sneeuw maar het is wel ijzig en alle bomen zitten vol met rijp wat een magisch beeld geeft. Ook onze rit door Frankrijk proberen we nog het vakantiegevoel vast te houden. Zo bezoeken we typisch Franse bakkertjes met croissants zoals ze ooit bedacht en bedoeld zijn en allerlei andere lekkere broodjes en chocolaatjes.
Traditiegetrouw, gaan we ook nog even lunchen bij de Buffalo Grill. Dat is een steakhouse waar we, altijd als we in Frankrijk zijn. Een hamburger eten op de terugweg. We overnachten op camperplekken die laten we zeggen Spartaans zijn ingericht, er is een parkeerplaats, er is een paal waar je de stroom aan kan koppelen en soms is er nog iets waar je chemisch afval kan lozen en dat is het. Het zijn echt plekken om de nacht veilig door te brengen en met onze spelletjesdoos komen we de avond wel door kopje thee en koekje erbij
De kerstvakantie loopt tot zijn eind, waardoor het op de weg vrij druk is in combinatie met lange etappes, zijn we iedere avond weer blij als we onder ons wolletje kruipen in Diva.
We zijn weer veilig thuis.
Wij hebben veel gezien en meegemaakt deze vakantie kunnen we nog even lekker na genieten en onze volgende reis plannen, misschien kijken jullie dan ook weer mee, tot gauw
Bob & Angie

Spaanse jaarwisseling
De jaarwisseling op onze hotelkamer verliep volgens Spaanse traditie: een Spaanse bubbelwijn, Spaanse tv aan met aftelklok en 12 druiven per persoon.
Het is de bedoeling dat je om 12 uur bij iedere klokslag een druif in je mond stopt. Dat gaat goed tot nummer 8 dan wordt het proppen, met alle hilariteit van dien.

Tour de Tapas: Burgos
De laatste dag van het jaar hebben we gereserveerd voor een tour de Tapas. Een soort kroegentocht langs de vele tapas bars in Burgos. In ieder cafe proberen we weer te achterhalen wat hun specialiteit is. Een drankje een hapje wat kletsen en weer door naar de volgende kroeg. Spanje op zijn best, drukke cafés waar je niet uitgekeken raakt. Dames in bontjassen, mannen met petten op en het geheel omlijst met kinderwagens en groepjes studenten. Onze tapas bestaan uit morcilla balls, croquettas de Iberico, pulpo con papas, queso de cabre, taco de pollo en bacalao de fritas. Het geheel is omlijst met Tinto de verano en Sangia.

Rij-dag naar Burgos
Na een onrustige nacht op de camperplek van Carrefour vertrekken we vroeg weer richting het noorden. We vinden een route rondom Madrid. Het is een lange rij-dag en na ongeveer vijf uur onderweg zijn bereiken we eindelijk onze eindbestemming: Burgos.
Het contrast met de afgelopen dagen kan bijna niet groter zijn. In Burgos treffen we precies het weer dat we al hadden verwacht: dichte mist en een temperatuur rond de 4 graden. Het is koud en guur, maar juist daarom voelt het extra comfortabel om de jaarwisseling in een hotel met een lekkere warme douche en een goed bed door te brengen.

La Mancha Don Quichot
Voor onze terugreis richting huis houden we het weer al geruime tijd scherp in de gaten. Om sneeuw in de Pyreneeën of elders in Frankrijk te vermijden, besluiten we niet door de bergen te rijden maar via de westkust. Dat betekent afscheid nemen van onze rustige, particuliere camperplek in Lorca en koers zetten richting het binnenland van Spanje, met Madrid als globale richtlijn.
Onderweg kiezen we bewust een strategische tussenstop halverwege Burgos en de kust: Alcázar de San Juan. Deze plaats ligt in het hart van La Mancha, het gebied dat onlosmakelijk verbonden is met Don Quichot en zijn beroemde strijd tegen de windmolens. Niet voor niets wordt deze regio ook wel de ‘Spaanse Zaanse Schans’ genoemd. In tegenstelling tot de drukte in Nederland waren wij hier bijna alleen, wat alle ruimte gaf om rustig foto’s te maken bij de iconische molens.
De dag sluiten we praktisch af met een overnachting op een verrassende locatie: de parkeerplaats van Carrefour. Deze supermarkt heeft een speciaal gedeelte ingericht voor campers, waar je gratis kunt staan en zelfs gebruik kunt maken van stroom.

Zonnige stranddag
Na een weersupdate van onze Spaanse camperplekeigenaar — met verhalen over zware hagelbuien in Málaga — waren we vooral blij dat we dat gebied achter ons hadden gelaten en noordelijker waren opgetrokken. Ondanks sombere weersvoorspellingen bleef de regen vandaag grotendeels uit. Sterker nog: we reden richting de kust en konden onverwacht genieten van een rustige middag aan zee, mét zon en zonnebril. Een zeldzaam moment deze reis, waarin we echt even aan het strand zaten tussen locals en andere reizigers die hetzelfde idee hadden: ontspannen, vissen en genieten van het uitzicht.
De badplaats waar we neerstreken voelde bijna tropisch aan, met palmbomen en een ontspannen sfeer. Het laatste stuk van onze route naar de camperplek ging door schitterend, bergachtig gebied.

Uit de bergen naar de kust
Een Rijdag naar Lorca


Kerstmiddag op de camperplek
Op onze camperplek Mariposa Libre kregen we een uitnodiging om samen met andere camperaars Kerstmiddag te vieren. Het idee was een gezamenlijke tapasmiddag aan lange tafels. De groep bestond vooral uit Nederlanders, aangevuld met één Engels stel. Wij zaten naast hen, wat resulteerde in een gesprek over kersttradities in beide landen.
Vanaf twee uur ’s middags werden er steeds kleine tapas uitgeserveerd. De middag bestond uit een lange reeks gerechtjes die elkaar in rustig tempo opvolgden. Er kwamen onder andere schalen met manchego, jamón en olijven op tafel, gevolgd door een soepje. Daarna verschenen verschillende warme en koude hapjes, zoals zalm gevuld met salade, satéstokjes, gevulde champignons, gehaktballetjes in tomatensaus en hete garnalen uit een ovenschaaltje. Tussendoor kwamen er salades, broodjes met brie en gekarameliseerde uitjes en uiteindelijk werd er van de barbecue vlees geserveerd met friet.
Het dessert bestond uit: Zoet gevulde glaasjes. Alles was door de organisatoren zelf gemaakt en met veel inzet voorbereid. Het was duidelijk dat er veel tijd in de keuken was doorgebracht om deze middag mogelijk te maken.
De tapasmiddag duurde uiteindelijk tot rond half zeven. We gingen terug naar de camper met een volle buik en het gevoel dat het sociaal gezien een lange zit was geweest. Het initiatief was goed bedoeld en gezellig opgezet, maar voor ons bevestigde het ook dat we het reizen in ons eigen tempo, met z’n tweeën, toch het prettigst vinden.

Kerstpakket
Morgen is het Kerst en dan komt vanzelf de vraag: hoe doe je dat met cadeautjes als je 24 uur per dag samen bent? Iets kopen zonder dat de ander het merkt is eigenlijk onmogelijk. Daarom besloten we het anders aan te pakken en elkaar cadeautjes uit te laten zoeken voor het Spaanse kerstpakket.
Dat deden we bij Bravo, een bekende plek hier in de omgeving. Het is geen gewone winkel, maar meer een groothandel waar vooral restaurants inkopen doen. Ze maken en verkopen olijven en olijfolie, in allerlei soorten en kwaliteiten. De prijzen liggen laag en de verpakkingen zijn groot: waar je normaal een klein potje koopt, neem je hier gewoon een literfles of een flinke glazen pot mee.
Er zijn verschillende soorten olijven, waaronder jonge en oudere olijven. Die oudere zijn langer ingelegd, minder groen en minder bitter. We zijn daar behoorlijk goed geslaagd en kozen meerdere soorten. De grootste pot in het midden — gevuld met enorme Manzanilla-olijven, bijna zo groot als pruimen — was Bob zijn kerstcadeau. Die had hij heel bewust uitgezocht: de grootste olijven die ze hadden.
De andere potten waren mijn keuze, dus zo hadden we allebei ons aandeel in het kerstpakket. Geen verrassingen, maar wel precies wat we lekker vinden.

Wakker worden
Een van de fijnste momenten van deze reis is het opstaan in de bus. Rond half negen wordt het licht en na een nacht met regen hangt er vaak nog mist in de vallei. Met de deur open kijk je vanuit de bus naar de wolken die langzaam voorbijtrekken. In de bomen rondom zitten vogels die wakker worden. Het is een rustig begin van de dag, je wordt langzaam wakker.
Nou dat zijn de ultieme momenten in Diva.

GPS Wandelingen
Regelmatig maken we wandelingen met behulp van GPS. Voor deze dag zochten we via Wikiloc een geschikte route uit: niet te lang, maar wel actief. Uiteindelijk kwam dat neer op een wandeling van ongeveer tien kilometer. Dit soort routes loopt niet altijd over verharde wegen, waardoor je soms goed moet opletten waar het pad verdergaat en waar je de berg op moet.
De wandeling richting Cártama bleek behoorlijk steil. Via een smal, soms lastig te volgen pad gingen we binnendoor over de berg. Het was een route waarbij navigatie echt nodig was, maar juist dat maakt het interessant. Na een stevige klim bereikten we uiteindelijk Cártama, met onderweg mooie uitzichten en het gevoel echt door het landschap te hebben gelopen in plaats van er alleen langs te rijden.

Een soepdag
Er was slecht weer voorspeld, met veel regen en onweer. In de ochtend was het echter nog droog en hebben we die kans benut voor een wandeling door de vallei. Tussen de grijze wolken door bleven de uitzichten indrukwekkend en konden we toch nog even naar buiten voordat het weer zou omslaan.
Tijdens de wandeling merkten we meteen hoe afgelegen het gebied is. Bij vrijwel elk huis waar we langskwamen begonnen honden te blaffen, waardoor je ons als het ware door de hele vallei kon volgen. Aan het einde van het pad kwamen we nog een grote slang tegen die was doodgereden — plat, maar duidelijk groot genoeg om op te vallen. Daarnaast stonden er veel planten in bloei, wat zelfs onder het donkere wolkendek voor kleur zorgde.
Rond het middaguur brak de regen alsnog los en zijn we teruggegaan naar de bus. Binnen hebben we besloten om eindelijk de kerstbouillon te gebruiken die we eerder in Spanje hadden gekocht. Met gehaktballetjes, groenten uit de koelbox en Spaanse kruiden maakten we een goed gevulde groentesoep. Met de regen op het dak en een warme kom soep voor ons was het een prettig en comfortabel einde van een grijze, maar afwisselende dag.

Mariposa Libre
We verblijven 8 dagen op Mariposa Libre


Koken en eten in Diva
Koken en eten in Diva blijft eerlijk gezegd elke dag een beetje improviseren. Dat heeft vooral te maken met het feit dat ons bed ook ons zithoekje is. En laten we eerlijk zijn: we hebben niet altijd zin om dat bed weer helemaal op te vouwen tot een zitje. Als we dat niet doen, blijft er binnen echt maar heel weinig ruimte over om normaal te kunnen eten. Het is dan passen, meten en vooral niet te veel bewegen.
Daarom verplaatsen we onze eetmomenten heel vaak naar buiten. Zodra het enigszins kan, zetten we de stoelen buiten neer en ontbijten we daar. Of we eten aan het einde van de middag ons avondeten buiten, zolang het nog licht is. Dat voelt niet alleen ruimer, maar ook gewoon prettiger dan binnen alles tussen het bed en het keukentje te moeten doen.
Maar ja, het weer werkt natuurlijk niet altijd mee. Als het wat frisser wordt of het begint te schemeren, moeten we toch naar binnen. En daarvoor hebben we inmiddels een vaste oplossing: onze rijstkoker. Die is echt ideaal in de bus. Je zet hem aan, hij spat niet alles onder en je hebt geen gasflessen of onvoorspelbare vlammen in zo’n kleine ruimte. We gooien gewoon alle ingrediënten erin, zetten hem aan en een half uur later kunnen we eten. Simpel, veilig en vooral heel praktisch voor het leven in een camper.
Het ontbijt verloopt eigenlijk volgens een vergelijkbaar vast ritme. We ontbijten meestal rond half negen, en doen dat best uitgebreid naar onze maatstaven. Alles maken we klaar in ons micro-keukentje, dat letterlijk maar anderhalve ‘placemat’ groot is. Meer ruimte is er niet, maar het werkt. De waterkoker staat aan voor koffie, de eierkoker doet zijn werk en verder eten we meestal iets eenvoudigs zoals een broodje, een cracker of een ontbijtkoekje, met fruit erbij.
Het is geen luxe keuken en het is ook niet altijd comfortabel, maar het is wel realistisch. Koken en eten in Diva draait vooral om aanpassen, keuzes maken en accepteren dat alles net iets anders gaat dan thuis. En juist dat hoort voor ons bij het vanlife-leven: niet perfect, maar wel vrij en avontuurlijk.

Ronda, Puente Nuevo
Vandaag stond een bezoek aan het historische centrum van Ronda op het programma. Een plek die al lange tijd op onze lijst stond, mede doordat de iconische Puente Nuevo al maandenlang op Angelique haar desktopachtergrond sierde. Het moment om deze bekende brug eindelijk in het echt te zien, voelde dan ook bijzonder. We arriveerden rond 10.00 uur in het centrum, een tijdstip waarop het toerisme in Spanje duidelijk nog rustig op gang moest komen. De bus zette ons vrijwel direct bij de brug af, op nog geen twintig meter afstand, waardoor we direct konden beginnen met verkennen.
Dankzij het vroege uur hadden we de Puente Nuevo bijna volledig voor onszelf. We namen uitgebreid de tijd om foto’s te maken vanaf verschillende uitkijkpunten rondom de kloof. Vanuit elke hoek biedt de brug weer een ander perspectief en juist de stilte in de stad zorgde voor een unieke sfeer. Ook bezochten we de lager gelegen tuinen onder de brug, vanwaar je prachtige beelden kunt maken van zowel de brug als het omliggende landschap. Op dat moment was er vrijwel niemand aanwezig.
Na dit rustige en indrukwekkende begin wandelden we verder het centrum van Ronda in en kwamen we terecht in de winkelstraat. Dat bleek een aangename verrassing. We hadden Ronda vooral verwacht als een stad van historische panden, monumenten en fotogenieke plekken, maar het centrum beschikt ook over een volwaardige winkelstraat met lokale winkels, cafés en gezellige pleinen. Uiteraard namen we hier de tijd voor een koffiepauze en later een lunch.
In de middag besloten we terug te rijden richting Cártama, op korte afstand van Villa El Guadalahorce. Deze omgeving blijft voor ons één van de aantrekkelijkste regio’s van Andalusië. De combinatie van aangename temperaturen, afwisselend landschap en de centrale ligging maakt het een ideale plek om langer te verblijven en de regio verder te verkennen

Ronda
De bestemming van vandaag was Ronda. Een plaats die vaak wordt omschreven als een van de mooiste steden van Andalusië — en dat merk je meteen. Ronda is indrukwekkend, fotogeniek en historisch, maar tegelijk ook enorm populair. In die zin voelt het een beetje als de Zaanse Schans van Andalusië: prachtig om te zien, maar vrijwel altijd druk.
Het historische centrum van Ronda is smal en grotendeels autovrij, waardoor het niet bepaald campervriendelijk is. Met een camper door de stad rijden is praktisch onmogelijk en parkeren is kostbaar. Voor een camper betaal je al snel rond de €22 per dag, en dan mag je er niet eens blijven overnachten. Alleen parkeren dus. Dat was voor ons reden genoeg om het anders aan te pakken.
Omdat we toe waren aan wat comfort — en vooral aan een normale douche die niet na drie minuten afslaat — besloten we een hotel te boeken aan de rand van de stad. Vanaf daar konden we eenvoudig de bus nemen, die ons in ongeveer vijf minuten naar het centrum van Ronda bracht. Een fijne en ontspannen manier om deze stad te bezoeken zonder gedoe met parkeren.
Na een behoorlijk lange rijdag kozen we ervoor om de stad zelf pas de volgende dag echt te verkennen. Maar helemaal niets doen zat er natuurlijk niet in. Voor het avondeten belandden we bij een klein tapasrestaurant op een pleintje, met uitzicht op de oude stadsmuur. Authentiek, levendig en precies wat je hoopt te vinden op je eerste avond in een stad als deze.
Ook al hadden we Ronda die dag nog niet uitgebreid verkend, het voelde meteen goed. De sfeer, de locatie en het eten maakten de eerste kennismaking al een klein feestje — een veelbelovende start van ons verblijf in deze bijzondere stad.

El Burgo
Hoe fijn het ook was bij de camperplek van Go-Spain, het werd tijd om weer verder te trekken. We besloten onze reis voort te zetten in de richting van Ronda, maar dit keer niet via de gebruikelijke snelweg. In plaats daarvan kozen we – min of meer per ongeluk – voor een route binnendoor, over de bergen.
Onze weg leidde ons naar het dorpje El Burgo, hoog gelegen in de bergen. Het dorp zelf is klein en overzichtelijk, maar wat het vooral te bieden heeft zijn de uitkijkpunten. Vanaf verschillende plekken kun je ver de omgeving inkijken. We wandelden een stukje omhoog en werden beloond met uitzichten over valleien en berglandschap in alle richtingen. Het uitzicht was indrukwekkend en maakte meteen duidelijk waarom dit dorp precies hier ligt.
De rit naar El Burgo toe was echter minstens zo memorabel. Smalle wegen, lange stukken zonder vangrail en vaak maar één rijbaan breed. Het was voortdurend opletten, vooral in de bochten, waar je maar moest hopen dat er geen tegenligger ineens om de hoek kwam. Daarbij reden we deels door de wolken, wat de sfeer gaf, maar het rijden ook intensief.
Hoewel het landschap prachtig was, voelde de rit als een echte workout. We waren dan ook opgelucht toen in de verte Ronda weer aan de horizon opdook.

Villa del Guadalhorce
We overnachtten bij Villa del Guadalhorce, een kleine en rustige camperplek van Go-Spain. Het is zo’n plek waar je je makkelijk even terugtrekt: kleinschalig, met een aangename gezamenlijke woonkamer en een ontspannen sfeer. Toch bleef het niet bij rustig blijven zitten. Zoals wel vaker besloten we om eropuit te gaan en de omgeving te verkennen.
Het plan was om richting Marbella te rijden, maar al na zo’n tien kilometer zagen we donkere, dreigende wolken boven die kant hangen. In plaats van door te rijden, besloten we het spontaan anders aan te pakken en het eerstvolgende dorp te bezoeken: Coín. Dat bleek een goede keuze, want daar kwamen we terecht op een lokale eco-markt.
Op deze markt verkopen boeren uit de streek hun eigen producten, rechtstreeks van het land. Groenten worden hier niet netjes op maat gesorteerd, maar komen zoals ze geoogst zijn op de kraam terecht. We zagen enorme venkelknollen, palmkool in de vorm van complete struiken en bossen groen die nauwelijks in een tas pasten. Toen ik vroeg of we misschien de helft konden krijgen, werd ik verbaasd aangekeken — dit is gewoon hoe het hier verkocht wordt.
Uiteindelijk liepen we weg met een tas vol groenten, letterlijk een bos groen. Alles was verrassend goedkoop, biologisch en zichtbaar vers. We namen ook de tijd om een vers sinaasappelsapje te drinken, want bij een marktbezoek hoort natuurlijk iets vers geperst. Daarnaast kochten we nog een geitenkaasje, bedoeld voor bij de couscous later die dag.
Na de markt sloten we ons bezoek aan Coín af in een lokaal café. Het was druk, luidruchtig en levendig. Kopjes en schoteltjes leken vanaf de keuken op de bar te worden gegooid, lepeltjes kwamen er bovenop en in een razend tempo werd alles weer uitgeserveerd. Het was chaotisch, maar op een prettige, heel lokale manier. We dronken koffie met en tostado, dat is een geroosterd broodje met boter en jam.
Niet veel later reden we weer terug naar de camperplek. Terwijl we aankwamen bij Villa del Guadalhorce rolde de donkere lucht langzaam over ons heen.

Andalusië
Terwijl we Cabo de Gata achter ons lieten en verder Andalusië in reden, veranderde het landschap abrupt. Op nog geen tien kilometer van de kust zagen we geen open natuur meer, maar een uitgestrekte zee van plastic. Vanaf de snelweg tot aan de kust stonden kilometerslange kassen waar groenten zoals tomaten en paprika’s worden verbouwd.
Dit beeld blijft zich herhalen langs een groot deel van de kust richting Málaga, over een afstand van tientallen kilometers.

Tabernas (Dag 18)
’s Middags maakten we nog een tweede stop, dit keer in de omgeving van Tabernas, bekend om zijn filmgeschiedenis. In deze droge woestijnachtige streek zijn in het verleden talloze films opgenomen, met name westerns. Veel van die oorspronkelijke filmlocaties zijn tegenwoordig omgebouwd tot themaparken zoals Fort Bravo en Mini Hollywood, waar bezoekers westernstraatjes, shows met cowboys en indianen en nagebouwde decors kunnen bekijken.
Hoewel die parken populair zijn, kozen wij ervoor om het gebied op een andere manier te verkennen. We wilden vooral de omgeving zelf ervaren, zonder vaste shows of drukte. Zo kwamen we terecht bij Fort Condor, in de buurt van Western Leone, een verlaten filmset die ooit werd gebruikt als decor voor westernfilms.
Na stiekem naar binnen geslopen en een steile wandeling bereikten we de locatie. Wat daar over is, voelt als een half ingestort decor: gevels die alleen aan de voorkant bestaan, lege raamopeningen en gebouwen die nooit meer waren dan een façade. Veel is vervallen, hout is doorgerot en delen zijn ingestort, wat het geheel een bijna spookachtige sfeer geeft. Het voelde als een verlaten dorp midden in een ruig landschap.
Het weer was die dag wisselvallig, maar precies op het moment dat we bij de filmset aankwamen brak de zon even door. Dat zorgde voor bijzonder licht en maakte het een perfecte plek om foto’s te maken.

Nijar
Tijdens onze rit naar de volgende bestemming vonden we het dorp Níjar, gelegen aan de rand van het natuurgebied Cabo de Gata in Andalusië. Níjar staat bekend om zijn keramiek en ambachtelijke tradities.
Bij binnenkomst staat er een groot beeld van een pottenbakker aan het werk, symbool voor het ambacht waar Níjar om bekendstaat. Verspreid door het dorp kom je meer kunstwerken tegen die dit lokale vakmanschap benadrukken, van figuratieve sculpturen tot moderne silhouetten.
Het dorp bestaat grofweg uit twee delen. In het oudere gedeelte vind je kleine ateliers waar lokale kunstenaars hun keramiek maken en verkopen, vaak nog op traditionele wijze. In een ander deel van Níjar loopt een langere winkelstraat met meer commerciële keramiekwinkels, waar het aanbod in iedere winkel vrijwel identiek is. Bovenal staat in Nijar Keramiek op 1. Het bleek een authentieke en verrassend leuke tussenstop onderweg.

Churros
We begonnen onze dag met een traditioneel Spaans ontbijt CHURROS.

Cabo de Gata (1)
De afgelopen midweek verbleven we in het natuurgebied Cabo de Gata, een ruig en droog landschap aan de zuidoostkust van Spanje. In plaats van de camperbus kozen we deze keer bewust voor iets meer ruimte: een klein huisje vlak bij het dorpje Carboneras. Het huisje bood alles wat we nodig hadden: een badkamer, een keuken, en vooral een tafel waar we allebei aan onze creatieve plannen konden werken.
Het hoogtepunt van deze dagen was zonder twijfel het zonnige terras voor het huisje. Hier konden we ’s ochtends rustig opstarten en ’s middags ontspannen met uitzicht op het heuvelachtige landschap.

Playa La Galera (2)
We maakten ook enkele uitstapjes in de omgeving. Zo bezochten we Playa La Galera, een bijzondere plek aan de kust die vooral bekendstaat als overnachtingsplaats voor campers. Het is geen klassiek zandstrand, maar een lange keienrand waar bezoekers spontaan een soort buitenmuseum hebben gecreëerd. Met gevonden stenen, hout en schelpen bouwen mensen kleine kunstwerkjes – van stapelstenen en sculpturen tot beschilderde keien met teksten in allerlei talen. Elke bezoeker laat iets achter. Het voelde als een collectieve expositie van reizigers uit de hele wereld.

Playa de los Muertos (3)
Playa de los Muertos, vrij vertaald: het strand van de doden. De naam alleen al roept een zekere verwachting op, en gek genoeg kwam die sfeer ook wel een beetje overeen met onze ervaring daar.
De dag begon grijs en bewolkt, een prima dag om de doden te bezoeken. Het uitzicht vanaf het uitkijkpunt boven het strand is indrukwekkend: een diepblauwe zee, een lange baai met licht grind en rotsen, en een opvallend rustige branding. Niet voor niets wordt dit strand regelmatig genoemd als een van de mooiste van Spanje.
Toch voelde het contrast sterk. Waar je aan de ene kant een prachtig natuurgebied ziet, doemt aan de andere kant een grote cementfabriek op aan de horizon. Die industriële aanblik – met schoorstenen, kranen en stoffige terreinen – doet denken aan de Hoogovens bij IJmuiden en breekt het idyllische beeld enigszins.
Dat dubbele karakter maakt Playa de los Muertos wel zo bijzonder.

Carboneras (4)
Carboneras, een typisch Spaans kustplaatsje met een boulevard, palmbomen en uitzicht op zee – alleen zonder toeristen, want het is laagseizoen. Het gaf het hele stadje iets slaperigs. We liepen over de promenade richting de markt, die vooral uit kledingkraampjes bleek te bestaan. Slechts een paar stalletjes boden groente en fruit aan, dus we waren er vrij snel doorheen.
Omdat we tegenwoordig liever ’s middags warm eten (’s avonds rijden over slingerwegen is niet ons favoriete avontuur) en het bovendien vaak goedkoper is, besloten we uit eten te gaan. Restaurant Bella Mar Bar bleek een prima keuze. Ik ging voor een bord met gefrituurde vis, allerlei soorten door elkaar, en het was echt genieten.
Bob is niet zo’n vis liefhebber, dus hij koos voor de klassieke tapas. Croquettes Iberico – altijd goed – en natuurlijk patatas bravas, want dat hoort er nu eenmaal bij als Nederlander. Maar deze keer vielen de aardappeltjes tegen: ze waren amper gebakken en het sausje eroverheen viel niet in de smaak. Bob vond het maar flauw spul. Zijn conclusie: geen patatas bravas meer, voortaan gewoon groente – en kroketjes natuurlijk, want die blijven favoriet.
Het is allemaal wel weer goed gekomen. We hebben als afsluiter lekker aan het strand gezeten en een ijsje gegeten.

Rojales Kunstmarkje
We waren in de buurt van Rojales gebleven om een bezoek te brengen aan de kunstmarkt in Cuevas del Rodeo, een bijzonder kunstenaarsdorpje dat bekendstaat om zijn grotwoningen en creatieve sfeer. De markt vond plaats in en rond de voormalige grotwoningen die zijn omgebouwd tot ateliers en expositieruimtes.
Het was een levendige en gezellige markt, met een gevarieerd aanbod aan kunst en handwerk: keramiek, schilderijen, sieraden en ambachtelijke producten. Wat meteen opviel was het internationale karakter — naast lokale bezoekers waren er ook veel buitenlanders, waaronder opvallend veel Nederlanders.
De sfeer was ontspannen en creatief. Veel kunstenaars stonden open voor gesprekken en demonstraties, wat het wat langer verblijven rond Rojales echt de moeite waard maakte.
Si Encanto
De route van vandaag bracht ons van het vlakke land rondom Catral naar het meer heuvelachtige gebied bij Aspe. Zodra we de eerste bochten inreden, veranderde het landschap merkbaar: meer rotswanden, meer hoogteverschil en zicht op de kust in de verte. In deze rustige overgangszone tussen binnenland en kust vonden we een door Nederlanders beheerde een beginnende camperplek, ideaal als uitvalsbasis voor een middag vol ontdekkingen.
Vanaf daar trokken we naar de stuwdam en de kleine watervallen die in een brede vallei liggen. Het gebied voelt tegelijkertijd droog en levendig: bleke rotsen worden afgewisseld met palmbomen en groen dat gevoed wordt door het water dat continu vanuit de dam naar beneden stroomt. Opvallend waren de vele campers die verspreid in de vallei stonden, vooral off-grid reizigers die hier zonder voorzieningen hun plek vinden. Het gaf de omgeving een ontspannen, zelfstandige sfeer.
We wandelden langs het stromende water richting de oude krachtcentrale, waar het geluid van het vallende water de hele vallei vult. Daar hebben we onze meegenomen lunch gegeten, met uitzicht op het ruige landschap. Ondanks de stevige wind bleef het prettig wandelweer, met genoeg zon om het warm en helder te houden. Het was een dag waarin de combinatie van rust, natuur en verrassend landschap opnieuw liet zien hoe gevarieerd deze streek eigenlijk is.

Catral-Casa de los Conchas
De dag begon met een bezoek aan de markt in Rojales, precies het soort markt dat we zo waarderen: kleinschalig, lokaal en vol met verse groenten en fruit. We sloegen grote groene olijven in, samen met een half gegrilde kip waarvan de geur al vanaf een afstand uitnodigde. Ook gingen er granaatappels mee, een logische keuze in een regio waar de struiken werkelijk overal langs de weg groeien en de oogst net achter de rug is.
Daarna volgde een stop bij het kasteel en de grotwoningen van Casa de los Conchas, een plek die volledig in het teken staat van kunst. Tussen de muurschilderingen en creatieve details vonden we een reeks ateliers in de grotten boven het complex. Keramisten, een zilversmid en zelfs een kunstenaar die met gips werkte — herkenbaar terrein voor Bob. Een schoolklas kreeg er workshops en mocht in het gipsatelier eigen vormen maken, drogen en beschilderen.
Na het bezoek aan de kunstenaars reden we verder richting het vogelpark op de zoutvlakten van El Hondo. De lunchpauze hielden we onderweg, waarna we het wandelpad over houten vlonders betraden. Al snel zagen we flamingo’s, al waren ze in dit seizoen opvallend wit gekleurd. Daarnaast lieten ook steltkluten en verschillende soorten koeten zich zien. Het absolute hoogtepunt was de purperkoet: groter en steviger gebouwd dan de meerkoet, met een knalrode snavel, rood-paarse poten en blauwpaars verenkleed. Een prachtige eerste waarneming.
Terug op de camping — in de omgeving van Catral — sloeg het weer om en begon het kort na aankomst te regenen

Via Benidorm naar Catral
Na vertrek van onze bergcamping in Castel de la Guadalest voerde de route richting de kust bij Benidorm. De wekelijkse markt bleek minder geschikt voor verse groenten en fruit dan gehoopt; het aanbod bestond vooral uit kleding, ondergoed en parfum. Daardoor ontstond een perfect excuus voor een laat Spaans ontbijt. In een klein koffietentje genoten we van café con leche en tostada con tomate, terwijl vanaf het terras een kleurrijke stoet scootmobielen en Engelse bezoekers voorbijtrok. De mix van zomerjurkjes en dikke winterkleding zorgde voor een bijna komisch straatbeeld.
De reis vervolgde richting Alicante, waar een snelle stop bij de Carrefour voldoende was om de voorraad aan te vullen. Daarna leidde de rit naar de camperplek in het dorp Catral, dichtbij het Parque Natural de Fondó. Vanavond staat Cerdo a la Naranja uit de rijstkoker op het menu.

el Castell de Guadalest
De rit van Castelló de la Plana naar El Castell de Guadalest bracht ons dwars door valleien vol mandarijnen en kakibomen. Het landschap werd steeds groener en landelijker.
Hoe dichter we de bergen naderden, hoe meer de weg veranderde in een smalle, slingerende klim omhoog. De stijging was pittig en vroeg behoorlijk wat concentratie. Ik vond het prachtig rijden, Angelique had last van wagenziekte, waardoor het laatste deel echt even doorbijten was.
De toegang tot het dorp zelf was misschien wel het spannendste stuk van de dag. De straatjes zijn zó smal dat onze bus maar net kon manoeuvreren. Voor grotere campers is dit eigenlijk niet te doen zonder om te rijden, maar op het moment dat we dit ontdekten, konden we niet meer terug. Met flink wat keren en millimeterwerk kwamen we uiteindelijk toch bij de camping aan.
Camping
De camping ligt prachtig aan de voet van een hoge rotswand waar klimmers actief zijn. En wat het nog bijzonderder maakt: bovenop de berg ligt het oude middeleeuwse kasteel van El Castell de Guadalest. Dit kleine, hooggelegen dorp staat bekend om zijn smalle straatjes, indrukwekkende uitzicht over het turquoise stuwmeer en zijn rustige, authentieke sfeer buiten de toeristische piekmomenten. Morgen willen we het kasteel en het dorp verder gaan verkennen.
Na het installeren van de bus hebben we onze Safari Chef-barbecue voor het eerst gebruikt. In de supermarkt vonden we zwaardvis—nieuw voor ons—die we samen met groene rijst uit de rijstkoker hebben klaargemaakt. De smaak van de zwaardvis was even wennen, maar zeker niet verkeerd.
Een pittige bergdag met bochten, uitzichten en een mooie beloning aan het einde: een bijzondere plek om te ontdekken én een geslaagde eerste barbecue

Castello de La Plana:
Vertrek & Reis
Vandaag vertrokken we vanuit Ginestar richting Castelló de la Plana. Het was een relatief korte rit, waardoor we onderweg iets leuks konden ondernemen.
Bezoek aan keramiekdorp
Onderweg stopten we bij een dorp dat bekendstaat om zijn keramiekkunstenaars. We bezochten Creamic Fantastic, waar we van tevoren contact mee hadden opgenomen. Ondanks dat het zondag was, werden we hartelijk ontvangen. Angelique kon met haar Dua Lingo Spaans goed communiceren met de eigenaresse. We kochten een bijzonder keramisch sardineblikje als souvenir.
Aankomst in Castelló de la Plana
De camperplek lag midden in de stad. Het was misschien een beetje groezelig, maar voor ons prima geschikt voor een overnachting.
Winkelcentrum en eten
Tegenover de camperplek was een groot winkelcentrum waar van alles te vinden was. Je kon er de hele dag door eten, iets wat in Spanje niet normaal is vanwege de siësta. Op het centrale plein hebben we meerdere rondjes gelopen om een eetplek te kiezen. We kozen uiteindelijk voor een ovenschaal gevuld met ravioli en daar bovenop een pizza dakje, verrassend lekker en zeker iets om in Nederland nog eens te maken.
Avond en overnachting
Na het eten gingen we vrij snel terug naar de camperbus. Ondanks dat we midden in de stad stonden, was het verrassend rustig. We hebben goed geslapen.

Ginestar:
Vandaag reden we van Maçanet de la Selva richting Ginestar. Het weer was aangenaam en de rit verliep rustig. Onderweg stopten we bij een koffieplek die, tot onze verrassing, bleek te horen bij een bijzonder goed uitgeruste biologische supermarkt. Verse groenten, fruit en diverse bio-producten stonden er mooi gepresenteerd. We hebben daar meteen een koffiepauze genomen en een eenvoudig ontbijt gegeten.
Omdat het zaterdag was, besloten we de bus een grote wasbeurt te geven. Bij een nabijgelegen tankstation konden we gebruikmaken van een hogedrukspuit. Na het wassen hebben we ook de olie bijgevuld, zodat de bus weer volledig in orde was voor de rest van de reis.
De route naar Ginestar leidde ons het berggebied in. Vanaf de kust ging het geleidelijk omhoog en de temperatuur daalde merkbaar. Eenmaal aangekomen op de camping bleek er niemand aanwezig. Er hing een briefje dat bezoekers zelf de slagboom mochten openen en een plek mochten zoeken, dus dat hebben we gedaan. Een uitgestorven camping met een zeer mooi uitzicht.
Later op de avond werd er op de bus geklopt. Een enigszins verwarde dame stond voor de deur en sprak Angelique in het Spaans aan over het betalen van de overnachting.

Maçanet de la Selva:
Vandaag begonnen we met een bezoek aan de markt. We parkeerden DIVA bij een grote supermarkt en namen vanaf daar de bus richting de markthallen. In de ruime hal stonden diverse kraampjes met onder meer fruit, brood, koffie en vis. We hebben daar een Frans ontbijt genomen met koffie en een croissant.
We laten Narbonne achter ons en rijden richting Girona. Rond het middaguur passeren we de Spaanse grens. De eerste camperplek waar we aankwamen was midden in de stad. Deze stond vrijwel vol, er was alleen nog plek direct naast een afvalwaterstation, dit voelde niet prettig. We zijn daarom snel doorgereisd naar een volgend dorp “Maçanet de la Selva”. Helaas waren alle stroompunten al bezet.
Geen stroom, GEEN VERWARMING. Gelukkig hebben we extra warme nachtponnetjes ook deze nacht overleven we wel.
We besluiten buiten de deur te eten om op te warmen voor de nacht

Narbonne:
Onze rit van Vichy naar Narbonne bracht ons vandaag door een verrassend afwisselend landschap. We kozen opnieuw voor de binnendoor route, wat betekende dat we begonnen in heuvelachtig terrein en langzaam richting het gebergte trokken. Halverwege doken de eerste besneeuwde toppen op. Op dit traject werd zelfs aangegeven dat sneeuwkettingen verplicht waren, iets wat we niet bij ons hadden. Gelukkig bleek de weg sneeuwvrij en konden we zonder problemen verder rijden.
Onderweg stopten we kort bij een supermarkt voor een eenvoudige maar typisch Franse lunch: een vers stokbrood met zachte kaas, dat we in de bus hebben opgegeten voordat we onze route vervolgden. Het bleef een lange rit, maar dankzij het rustige tempo en het ontbreken van verkeersdrukte was het een ontspannen reisdag.
Rond 17:30 uur arriveerden we op een kleine, stille camping in de buurt van Narbonne. De faciliteiten waren eenvoudig, maar één element sprong er duidelijk uit: de douche. Deze was ruim, warm en voorzien van infraroodstraling, waardoor het bijna als een mini-sauna voelde — precies wat je nodig hebt na een koude winterdag op de weg. Overdag ligt de temperatuur hier rond de 11°C en ’s nachts zakt het richting het vriespunt. Koud, maar prima vol te houden tijdens een winterse VanLife-trip.

Vichy:
De tweede dag van onze reis begon rustig bij een kleine lokale bakker. We kozen voor een eenvoudig ontbijt: een croissant, een rozijnenbroodje en twee koppen koffie. Het rozijnenbroodje was bijzonder goed, een fijne start van de dag.
Na het ontbijt zetten we koers richting Vichy. In plaats van de tolweg kozen we bewust voor een binnenroute. Deze beslissing pakte goed uit: de weg voerde ons door dicht bosgebied en langs diverse kleine, karaktervolle dorpen. Veel van deze plekken hadden een bijna historisch, authentiek uiterlijk. Het gaf de rit duidelijk meer charme dan de snelle doorgaande route.
Tijdens de rit gingen we ook op zoek naar een landwinkel of lokale boerderij, met als doel verse en zo min mogelijk bewerkte producten te vinden. We willen tijdens deze vakantie juist dit soort adressen ontdekken. Bij één van deze kleine lokale bedrijven vonden we verschillende soorten rijst, waaronder Puy-linzen. Deze nemen we mee om ’s avonds in onze rijstkoker te gebruiken voor het diner
TEMPERATUUR
De temperatuur blijft een aandachtspunt. Overdag schommelt het rond de 3 tot 7 graden, maar ’s nachts daalt het richting het vriespunt. We hebben besloten om vannacht te testen hoe het gaat zonder elektrische kachel. In plaats daarvan gebruiken we een elektrische deken. Het wordt waarschijnlijk fris, maar we zijn goed voorbereid en zien wel hoe het bevalt.
Al met al was het een rustige maar lange reisdag, met mooie routes en een geslaagde eerste kennismaking met de lokale producten.

VERTREK
Het avontuur is begonnen. Onze reis naar Spanje begon vroeg—om 03:00 uur reden we Amsterdam uit, gehuld in dichte mist en temperaturen rond het vriespunt. Ook in België soms dichte mist. In de loop van de ochtend trokken we Frankrijk binnen, waar we pauzeerden voor een lekkere lunch bij een lokale bakker. De temperatuur was inmiddels opgelopen naar zo’n 7 graden.
Rond 15:00 uur arriveerden we op de camperplek in Troyes. Voor we ons installeerden, deden we nog snel wat inkopen voor het diner in onze DIVA.
